PORNOGRAFİ VE BEYNE ETKİSİ

Pornografinin belki de hiç duymadığınız bir etkisinde bahsetmek istiyorum sizlere bugün. Bu yazının cevap vereceği soru: Pornografi beyni etkiler mi? Ya da pornografi beyni nasıl etkiler?
Bu konuda The Guardian gazetesinde 2005 yılında çıkan ve bir doktor olan Judith Reisman ile yapılan reportajında onun bulgularından ve sözlerinde aktarmak istiyorum sizlere. Yazının orijinalini bu sayfanın sonundaki link aracılığıyla İngilizce olarak okuyabilirsiniz.
Dr Reisman’a göre ponografi beyni etkilemektedir. Onun deyimiyle pornografi kişinin beynini fiziksel olarak yıpratmakta ve onları bir porno-zombi haline dönüştürmektedir. Pornografi beyinde uyuşturucu bağımlılığı etkisi yapan ve testesteron, oksitoksin, dopamin ve seretonin hormonlarının harmanlanmış bir şekilde açığa çıkmasını sağlayan bir “eretotoxin” dir. Bu kelimeyi daha önce duymamış olabilirsiniz. Erotik ve zehirleyici anlamına gelen toxin kelimelerinin birleşimiyle oluşturulmuş bir sözcük. Cinsel aktivitelerle birlikte beyinde açığa çıkan ve kişinin hayatına zararlı etkisi olan maddelerin birleşimine verilen bir isim.
Kişinin özellikle internet ortamında pornografiyle ilgilenmesi (kısa zamanda çok farklı sayıda imajla karşılaşılabilmesi, kişinin birde fazla duyularıyla birlikte katılabildiği vs için) yeni uyuşturucu türü olarak tanımlanmaktadır. Sadece bağımlığa yol açmamakta ama aynı zamanda kendi kendini tatmin gibi daha kişisel ve nispeten az zararlı bir eylemden cinsel fonksiyon sorunlarına ve çocuk tacizciliği, kadınlardan nefret etmeye kadar çok ciddi sorunlara neden olmaktadır.
Yine araştırmacılara göre pornografi bağımlılarının düzelmeleri kokain bağımlılarının düzelmelerinden daha zor olmaktadır. Çünkü kokain ve diğer fiziksel maddeler bünyeden bir süre sonra temizlenmektekiler ama pornografik imajlar (sesler, görüntüler vs.) beyine yerleşmektedir ve kalmaktadırlar.
Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi almak için:
http://www.wired.com/science/discoveries/news/2004/11/65772
http://www.guardian.co.uk/science/2005/jul/14/farout

İYİ BİR KOCA OLMANIZ İÇİN ÖNERİLER

1. Sağlığınıza ve nasıl göründüğünüze dikkat edin.
Bir koca olarak fiziksel olarak kendinize dikkat ettiğinizde, kilonuza, nasıl giyindiğinize, nasıl göründüğünüze kendinizi ve eşinizi sevdiğiniz mesajını vermiş olursunuz. Eşinizin sizi siz olduğunuz için sevmesini, görüntünüzden dolayı sevmemesini isteseniz bile kendinize nasıl baktığınız sizin içte nasıl bir insan olduğunuzu ve kendinizi ve eşiniz de dahil olmak üzere dış dünyayı nasıl gördüğünüze işaret etmektedir. Aynı zamanda sağlığımıza da dikkat etmek aynı zamanda bir koca olarak ne kadar daha eşimizle birlikte olacağımızı ve yaşayacağımızı da etkileyecektir.
Sağlığımıza ve dış görünüşümüze bakmanın birden çok önemli sebebi vardır. Bazılarını sizlere hatırlatalım.
• Sağlıklı olmanız ve kendinizi iyi hissetmeniz ilişkinize bir koca olarak katkınızı artıracaktır.
• Bakımlı ve kendisiyle ilgilenen birisi olarak görünmeniz, dış görünüşünüze dikkat etmeniz eşinizin size karşı olan duygularının da daha olumlu olmasına yardımcı olacaktır.
• Yatak ilişkisi de dahil olmak üzere bir koca olarak kendinize, kilonuza, nasıl göründüğünüze dikkat ettiğinizde ilişkiniz bundan yapıcı bir şekilde etkilenecektir.
• Günümüzde pek çok evli bayan evlerinin dışında bir iş yerinde çalışmaktadır. Büyük ihtimalle çevresinde başka erkekler olmaktadır. Sizin bakımlı, sağlıklı bir koca olmanız, başkalarının eşinize uygun olmayan ilgilerini azaltacak dolayısıyla ilişkiniz daha az risk altında olacaktır.
• Bir başka önemli sebep de kendinize bakmanız ve kendiniz hakkında iyi hissetmeniz kendinize güvenin daha iyi olmasını verim ve başarınızın da artmasına neden olacaktır.

Kendiniz için neler yapabilirsiniz?

Uykunuza dikkat edin.
Bir koca olarak eşiniz ve kendiniz için uykularınıza önem vermeniz gerekir. Düzenli olarak yeteri kadar uyku uyuyor olmalısınız ki performansınızı en iyi şekilde kendinizin ve eşinizin iyiliği için kullanabilesiniz. Yeteri kadar uyumadığınızda gergin olursunuz, hassaslaşırsınız, düşünme hızınız ve performansınız yavaşlar, ve duygusal olarak kırılgan olursunuz.

Yediklerinize dikkat edin.
Daha iyi bir koca olmanızda yemek alışkanlıklarız, neler yediğiniz çok önemlidir. Daha iyi görünen ve her alanda performans gösteren bir koca olmak için yediklerinize dikkat edin.

Spor yapın.
Sadece cinsel hayatınızın bile daha iyi olması için spor yapmanızı öneririz. Bir spor merkezine düzenli bir biçimde gidecek imkana sahip olamasanız bile yürümeyi ve koşmayı deneyin.

Sağlığınıza dikkat edin.
Hastalıklar için önlem alın. Sağlığınıza dikkat etmek ve gerekli tedbirleri ve kontrolleri yaptırmak ailenize vereceğiniz en güzel hediyelerden birisidir. Daha az hasta olursanız bu ailenize olumlu etkileyecektir. Ailenizden gelen kronik bir hastalık varsa, şeker, kanser, kalp sorunları, mide vs, kendinize bakmanız ve gerekli rutin kontrolleri yaptırmaktan kaçınmamanız gerekir. Aksi halde eşinizin başlangıçta her evlilik için dilenen “bir yastıkta kocayın” sözünü yaşamamasına neden olmuş, ilişkinizin uzunluğunu baltalamış olabilirsiniz .

Temizliğinize ve bakımınıza dikkat edin.
Saç, sakal, diş bakımı, tırnak, cilt bakımınıza dikkat etmenizi öneririz. Bu konularda dikkatli olmak ve gerekli hassaslığı göstermek için zengin olmanız değil dikkatli ve hassas olmanız önemlidir. Bu alanlarda temiz ve bakımlı olmamız çevremize nasıl duygular vereceğimizi de yönlendirecektir. Ter kokusu, saç sakal birbirine karışık bir durumda umursamazca yaşamak çevremizdeki insanların bizim gözümüzde kendilerini değersiz ve önemsiz görmelerine neden olabilir. Özellikle eşimizin bizim ona değer vermediğimizi ve önemsemediğimizi düşünürse bu hiç de iyi olmaz.

Giyinişimize dikkat edin.
Giyinişimizle çekici görünmek, şık ve temiz olmak önemlidir. Bize yakışan kıyafetler, yakışan renkler aramamız ve onları giyinmemiz evliliğimizi de iyi etkileyecektir.

Sizlere sadece yardımcı olmak amacıyla evliliğinizi ve eşinizle olan ilişkinizi genel olarak daha iyi olmasına yardımcı olacak bazı önerilerde bulunduk. Bunların dışında siz de eşinizle olan ilişkinizi göz önünde bulundurarak hangi alanlarda dikkatli olunması gerektiğini biliyorsunuzdur.

Sizi aynı zamanda bizim belirttiğimiz bu noktalarda hangi noktada olduğunuzu fark etmeye ve kendinizi geliştirmeye teşvik etmek istiyoruz. Yukarıda belirttiğimiz bu noktalarda neredesiniz? Bunu kendinizi Çok İyi, İyi, Orta, Fena Sayılmaz veya Kötü gibi bir cetvel üzerinde kendinizi değerlendirerek bulabilirsiniz. Aynı zamanda bahsettiğimiz bu alanlarda nerede olduğunuzu eşinizin fikrini alarak da belirleyebilirsiniz. Bir kez iyi veya zayıf olduğunuz alanları öğrendikten sonra bütün iş kendiniz nasıl geliştirebileceğinizi düşünmeye sizin durumunuza uygun pratik yolları bulmaya kalıyor. Eminiz eşiniz sizin gelişmenize katkıda bulunmak için can atacaktır. Bu da sizin işinizi daha da kolaylaştıracak ve zevkli kılacaktır.

BİR ACI HABER VE ?

İşte Radikal Gazetesi’nde 15/10/2008 okuduğum haber. Bu sayfada evlilik ve aile ile ilgili konulara değindiğimiz için bu haberi de sizlerle paylaşmak istedim. Haber toplum, aile ve bireylerin yaşamından bugünlerde daha az duyduğumuz ama bizim için gerçek olan bir kareden haykırıyor gibi. Gözlerimizi açmamız, eğitmemiz eğitilmemiz için. Haberin üzerine yorum yapmayı gereksiz buldum. Haberin kendisi bana yetti zaten.
“15 yaşında evlendirildi, gelin gittiği evden bakire değil diye gönderildi, av tüfeğiyle evinde canına kıydı
KAHRAMANMARAŞ’ta 15 yaşında evlendirilen F. K., eşi tarafından bakire olmadığı iddiasıyla gönderildiği evinde av tüfeğiyle canına kıydı.
Merkeze bağlı Sa. Köyü’nde oturan F. K., 12 Ekim pazar günü, aynı köyde oturan dozer operatörü 25 yaşındaki İ. A. ile evlendirildi. Köyde düğün yapıldı, ancak, kızın yaşının küçük oluşu nedeniyle resmi nikah kıyılmadı. İ. K., dün sabah ailesine eşinin bakire olmadığını söyledi, ailesinin de isteğiyle onu babaevine gönderdi. Evinde ailesinin de tepkisiyle karşılaşan, ancak, ağlayarak daha önce kimseyle ilişkisi olmadığını anlatan F. K., dün gece ev halkı uyuduğu sırada babasına ait ruhsatlı av tüfeğini karnına dayayıp, tetiğe bastı. Silah sesine uyanan anne ve babası, kızlarının kanlar içindeki cesedini buldu.
F. K.’nın cenazesi, Kahramanmaraş Devlet Hastanesi’ndeki otopsinin ardından ailesine teslim edilip, köydeki mezarlıkta toprağa verildi. Savcılık kayıtlarında intihar olarak geçilen olayla ilgili soruşturma sürüyor. (dha)”

PARA VE EVLİLİK

Olumsuz ekonomik durum evliliklerde en çok gerginliğe sebep olan konuların başında gelmektedir. Çiftler yaşadıkları stresle birbirlerinden uzaklaşabilir ve birbirlerini sorunlarda yeterince etkin davranmadıkları gerekçesiyle suçlayabilirler. Bu da aradaki gerginliği ve soğukluğu daha da artırabilir.
Kültür olarak para harcama, paramızı doğru kullanma, biriktirme gibi konularda ne yazık ki yeterince bilinçli değiliz. Bu sebeple olsa gerek tutumluluk ve savurganlık bize kazanılmış alışkanlıklar değil ama kişilik özellikleri gibi gelirler. Tabi ki kişiliğimizin para harcama ve paraya bakışımızı bir miktar şekillendiriyor olması anlaşılabilir ama bir kişinin tutumluluğunu veya savurganlığını tamamen kişiliğe bağlı tutmak da doğru bir yaklaşım değildir.
Kişiler çocukluklarında edindikleri para kullanma alışkanlıklarını yetişkinliklerinde de sürdürebilirler. Bu sebeple anne babaların çocuklarını para kullanma alışkanlığı kazandırma sorumluluğuna sahip çıkmaları önemlidir. Bu noktada söylemek isterim ki parayı kullanma alışkanlığı öğretmek paranın varlığı veya yokluğuyla ilgili değildir. Yani fakir olabilirsiniz ama hala çocuğunuza parayı nasıl kullanması gerektiğini öğretebilirsiniz. Bunu yapmanın en iyi yolu kendinizin onların önünde iyi bir örnek olarak durmanızdır.
Konumuz evlilikti... Büyürken para harcama disiplini edinmemiş kişiler evliliklerinde disiplinsizliklerini sürdürebilirler. Bu parayı doğru zamanda ve doğru şeyler için harcamak anlamına gelmez sadece ama geleceği düşünerek ve görerek hareket etmek anlamına da gelir. Yani yatırım yapmak, biriktirmek vs gibi. Ama genel olarak görülen şey kişilerin disiplilinkleri değil ama çoğu zaman açıkça kendini belli eden gereksiz, yersiz, zamansız harcamalardır. Bunun en büyük örneği herhalde kredi kartlarıdır. Pek çok insanın kredi kartı borcu vardır mutlaka. Ama pek çok kişi geriye dönüp baktığında gereksiz, yersiz yani disiplinsiz hareket ettiğini kabul edecektir.
Ekonomik sorunlar evliliklerde en çok tartışma konusu olmaktadır. Dolayısıyla para harcama disiplinine sahip olmayan bireylerin kuracakları veya kurdukları evlilikler sorun ve boşanma riski yüksek evlilikler olacaklardır.
Para harcama disiplini öğrenilebilir. Bilincin ön planda olması gereken, çaba gerektiren bir süreçtir. 3-5 ayda çok rahat bir şekilde öğrenilebilir ve sonrasında sürdürülebilir.
Önümüzdeki bir veya iki yazıda bu konuya değineceğiz.

ALDATILMA VE ALDATILMA KORKUSU ÜZERİNE

Dün akşam bayanların ağırlıkta olduğu bir yemeğe katılmıştım. Oradan buradan konuştuktan sonra konu erkeklerin eşlerini aldatmalarına geldi. Evli olan bayanlardan bir tanesi eşinin kendisini aldatmadığını ama onun kendisine söylediğine göre bütün arkadaşlarının eşlerini aldattıklarını ve eşini aldatmayan kişinin bir aptal olduğunu söylediklerini söyledi. Yani kocasının arkadaşları gelip kocasına eşini aldatmasını öneriyorlardı. Bir bayan bunu söylerken bekar olan bir başka bayan ise bu sözleri onayladı ve "Tabiki! Hiç bir erkeğe güvenilemez!" dedi. Bir anda bütün gözlerin bir erkek olarak bana döndüğünü fark ettim.
Bu durumda ne söylenebilir ki? 13 yıldır evliyim ve eşimi aldatmadım. Erkeklerin bu şekilde görülmeleri, daha doğrusu bazı kocaların yaptıklarıyla hem eşlerine zarar vermeleri hem de bekarlar da dahil olmak üzere insanların gözünde erkekleri ve evlilikleri küçük düşürmeleri ve bütün bunlara ek olarak erkeklerin diğer erkekleri de eşlerini aldatmaları aksinin aptallık olduğunu söylemeleri ve arkadaşlarını aldatma için kışkırtmaları kabul edilemez. Acı! Neresinden tutulsa da kirli olan bir düşünüş.
Ne yazıkki yaşadığımız dünyada aldatma ve bunu bir erdem sayma gitgide daha da popüler oluyor gibi. Bunda sadece erkekleri suçlamak ne kadar doğru... O da farklı bir konu. Çünkü eşlerini aldatan erkekler bunu bir bayanla yapıyorlar. Yani aldatmak hem erkeğin ama hem de kadının aktif olarak katıldığı bir eylem.
Bekar bayanların etraflarındaki bu gibi eşlerine sadık olmayan erkeklerin hikayelerini dinleyerek evliliklere bakışlarının iyileşebileceğini sanmıyorum. Aksine bu örnekler onların kendilerine uzun vadede zarar verecek önyargılar oluşturmalarına ve buna körü körüne inanmalarına neden olabileceğini düşünüyorum. Bu şekilde düşünmek bir bayanın erkeklere bakışında olumsuz olmasına, önüne çıkan masum erkeklere bile ön yargıyla bakmasına ve bütün hayatı boyunca bekar kalmasına veya eşiyle kuşku/şüphe içinde bir hayat sürdürmesine neden olabilir.
Özellikle bekar olan bayanlara hatırlatmak istiyorum ki: dünya üzerinde hiç bir kötülük sadece erkekler veya sadece kadınlar tarafından yapılmıyor. Günah diye bir ruhsal kirliliğe inanıyorsanız -ki bu durumda günahı tanımlayan bir tanrıya da inanıyor olmalısınızdır- hiç bir günah sadece bir cins, renk veya gurup tarafından işlenmez. Başka bir deyişle dünya üzerindeki hiç bir insanın kötülüğe, yanlışlığa, acı vermeye, üzmeye karşı bağışıklığı yoktur.
Aldatma her yönüyle sağlıklı evlilik ilişkisine vurulan darbedir, sebebi ne olursa olsun? Kim yaparsa da yapsın ve hangi sebebe dayanarak yaparsa yapsın doğru değildir? Kişiler bir davranışı yerine getirirken haklı olabilirler. Ama haklı olmak demek her zaman doğru olmak demek değildir. Evlilikte de ve yaşamın bütününde de doğru olmak haklı olmaktan önce gelir ve gelmelidir. Dolayısıyla bir kişininin eşini aldatması ne kadar haklı gerekçelere dayansa da bile asla doğru olamaz.
Bir erkek olarak çevremde onlarca tane asla eşini aldatmamış ve aldatması çok düşük ihtimal olan kişi tanıyorum. Aynı şekilde pek çok da kadın biliyorum. Onların değer yargıları haklılık arkasında değil doğruluk arkasında gitmektedir. Haklılıklarına değil doğruluklarına odaklanmaktadırlar.
Siz bir bekarsanız ve evlendiğinizde eşinizin sizi aldatabileceğinden korkuyorsanız haklısınız... Eşiniz gerçekten sizi aldatabilir. Ama bunu asla yapmayabilir de. Ben hala dünya üzerindeki evliliklerde, ülkemiz de dahil, çoğunluğun asla eşlerini aldatmadığını ve aldatmayacağına da inanıyorum. Bu dün böyleydi, bugün böyle ve yarın da böyle kalmaya devam edecek diye inanıyorum. Dolayısıyla bekarları teşvik etmek istiyorum.
Dikkat edin ama korkmayın!
Bunun yanı sıra çevrenizde olumsuz örneklerle karşılaştığınız bunu genellememeye çalışın. Çevrenizdeki insanların size verdikleri olumsuzlukları, hislerdeki ve düşüncedeki olumsuzluklar bile olsa, olumlu olanları vererek karşılayın. Onlar erkeklerin veya kadınların kötü olduklarından bahsediyorlarsa siz aslında iyilerin de olduklarından baksedin.
Arkadaş çevrenizi gözden geçirin. Sizi bekarlıkları veya evlilikleriyle bekar kalmaya teşvik ediyor olmasınlar. Kötü bir evliliği olan bir bayan diğer bayanları evlilikten kaçınmaya teşvik ediyor olabileceği gibi daha önce bir kaçtane olumsuz deneyim yaşamış birisi de sizi erkeklerden (veya bayanlardan) uzak kalmak için teşvik ediyor olabilir. Bu arkadaşlık ilişkilerinin alternatiflerine de sahip olmanız sizin için iyi olur.
İhtiyatlı olun ama kaçmayın!
Yakında tekrar görüşmek üzere...

KAYNANALARLA SORUNLU İLİŞKİLER

Aşağıda kaynanızla ilişkinizde size yardımcı olabilecek bazı temel ama basit öneriler var. Biliyoruz kötü bir ilişki kolay bir şekilde düzeltilemezler. Ama iyi niyetlilikten vazgeçmemek ve doğru olanlara odaklanmak ve onları yerine getirmek biraz uzun sürse bile olumsuz ilişkilerdeki zehirin akmasına ve iyilişmenin gelmesine kapıyı açar. Dar ama etkili bir yoldur bu.

• Gülümseyin. Somurkan bir yüz hali gerginliği ve stresi tetikler. Ama güler yüz insanları rahatlatır ve stresi azaltır.
• Konuşmadan veya yapmadan önce sözlerinizi veya davranışlarınızı tartın. "Bu şekilde yapmam veya konuşmam ona yardım eder mi yoksa kızdırır veya üzer mi?" diye düşünmek ilişkiyi daha da zor durumu getirecek durumları önceden engellemenize yardım edebilir.
  
• Tartışma anlarında asla sesinizi yükseltmeyin. Sakin ve yumuşak bir ses tonuyla konuşmaya dikkat edin. Bu hemen olmaz, zaman gereklidir. Ama kararlı olursanız bir süre sonra en zor zamanlarda bile sakin ve yumuşak kalabilirsiniz.
  
• Yanlış yaptığınızda özür dileme konusunda hızlı davranın.
• Kaynananızı diğer insanların önünde küçük düşürecek şeylerden kaçının. Onun arkasından bile olsa olumsuz bir şekilde konuşmayın.

KISKANÇLIĞIN ÇÖZÜMÜ 3

Sizlere güvenin nasıl bina edileceği üzerine yazmaya devam ediyoruz.

Güven açıklıkla, dürüstlük-şeffaflık ile bina edilir. Kişiler birbirlerine dürüst olmaları, duyguları, düşünceleri birbirleriyle paylaşmaları karşılıklı güveni artırırken gizlilik artıkça güven azalır. Kişiler eşlerinin kafalarında, kalplerinde ve kişisel hayatlarında geçenleri anladıklarını düşünmedikleri zaman, sırlar ve gizlilikler arttıkça eşlerine daha az güvenirler.

Dolayısıyla eşlerimizle dürüst ve açık olmak aklımızdaki ve yüreğimizdekileri paylaşmak ilişkimizde güveni artırır ve kıskançlığı azaltır.

Eşinizin size olan güveninin artması için bir araya geldiğinizde o size sormadan siz anlatın neler olup bittiğini. Gününüzün nasıl geçtiğini, nasıl olaylar yaşadığınızı, kimlerle ve nasıl zaman geçirdiğinizi, neler olduğunu eşinizle paylaşın. Planlarınız, düşünceleriniz hakkında daha size sorulmadan anlatın.

Eğer işiniz gereği evden uzaklaşmanız gerekiyorsa ve birkaç gün veya gece evinizden uzakta kalmak zorunda kalıyorsanız, özellikle de eşiniz sizi kıskanıyorsa, sık sık arayıp biraz yukarıda da sözünü ettiğimiz şekilde onunla konuşun ve bilgilendirin. Konuşmanız bittiğinde bir sonraki görüşme için de bilgi verin. Örneğin: “Şimdi bir toplantıya gireceğim. Ama toplantı bittiği zaman/ otele gittiğim zaman/ yada saat 8 de seni tekrar ararım.” deyin ve dediğinizi yapın.

Güven aynı zamanda istikrarla bina edilir. Söz verip sözünüzü tutarsanız, evinize belirli zamanlarlarda gelip belirli zamanlarda çıkarsanız, arkadaş-sosyal çevreniz çok sık değişmezse, gittiğiniz-görüştüğünüz çevreler çok sık değişmezse yani sosyal olarak, düşünsel ve duygusal olarak istikrarlı olursanız eşinizin size daha çok güvenmesini sağlarsınız. Sizinle ilgili kurgular ve senaryolar üretebileceği şekilde yaşarsanız, hayatınızda değişimler ve yenilikler çok olursa onun kuşkusunu artırırsınız. Kuşku kıskançlığı tetikler.

Aynı zamanda doğru ve iyi bir iletişim de güveni artırır. Göz göze bakmak, aynı zamanda el tutmak ve yumuşak bir ses tonuyla ve nazik sözcüklerle konuşmak güveni artırır. Kötü iletişim güvensizliği dolayısıyla da kıskançlığı artırır.

Şimdilik kıskançlık ve güven konusunda yazacaklarımız bu kadar. Ama sizden gelecek görüş, öneri ve sorular doğrultusunda hala yazmaya devam edebiliriz. Bizim yazılarımıza eklemek istedikleriniz varsa bize yazın. Onları buradan diğer okuyucularımızla da paylaşalım.

Bize ulaşabilmeniz için e-posta adresimiz:

evlivemutlu@yahoo.com.tr

İlgili Yazılar:

Kıskançlığın Çözümü 2

Kıskançlığın Çözümü 1

Kıskançlığın Nedenleri

Kıskançlığın Doğası

Kıskançlık

KISKANÇLIĞIN ÇÖZÜMÜ 2

Kendi deneyimlerimizde kıskanç olan eşin terk edilmekten ve eşlerinin başkasına bağlanması fikri yüzünden çok kaygılandıklarını ve korktuklarını fark ettik. Bu korku ve kaygılar eşte derin bir güvensizliğe ve “diken üstünde” bir yaşama teşvik ediyordu. Eşin kıyafetleri kontrol ediliyor, telefon konuşmaları gizlice dinleniyor, mesajlar kontrol edilmek isteniyor, sık sık aranarak o anda nerede ve kimlerle olduğu saptanmaya çalışılıyordu.

Kıskançlık konusuna başlarken anlattığımız hikayedeki bayan, eşinin bir başkasına ilgi duymasının kendisini nasıl etkileyebileceğini şu örneklere benzer sözlerle tarif ediyordu: “Ben mahvolurum!”, “İnsanların yüzüne (akrabalarımın-arkadaşlarımın) yüzüne nasıl bakarım!”, “Herkes bana bakacak ve ne kadar kötü bir kadın yada erkek ki kocası yada karısı onu terk etti diyecek!”, “Bu utançla nasıl başa çıkarım!”, “Beni başka kim sever, ve hayatım boyunca da yalnız kalırım!” Bu düşünceler onu çok zorluyordu.

Güveni bina etmek ve kıskançlıkla başa çıkmak için yukarıda örneğini verdiğimiz korkularımızla ve kaygılarımızla yüzleşmemiz gereklidir. Bu korku ve kaygıları kontrol altına alırsak kıskançlığımızı da daha fazla kontrol edebiliriz.

Kaygıları ve korkuları ile başa çıkan kişiler, ilişkilerinin içindeyken o olmazsa ben mahvolurum, biterim, rezil olurum derlerken sonraları bu duyguları boş, anlamsız ve gerçek dışı sözler olarak nitelendiriyorlar.

Güvenin bina edilmesi ve kıskançlığın giderilmesi zihinsel bir değişimin sonucudur. Düşüncelerimiz yenilenmeli ve hayata farklı bir pencereden bakmayı öğrenmeliyiz.

Hiçbirimizin ilişkisi bir anne ile onun karnındaki bebeğin ilişkisi gibi değil. Bizler birbirimize bağlıyız ama birbirimize bağımlı değiliz. Eğer eşimiz bir gün bizi terk etse bile hayat devam eder. Hiç de mahvolmayız, yok olmayız veya ölmeyiz. Doğru kolay olmaz ve düşündüğümüz kadar da zor olmaz.

Eşiniz gerçekten bir gün siz aldatır da giderse, yani şimdi içinde yaşadığınız hayat tamamen altüst olursa, yeni bir hayata başlayabilirsiniz. Çevrenizde yeni yollar bulursunuz, size yol gösteren, yardımcı olan insanlar olur, şimdiye kadar fark etmediğiniz olanakları keşfedersiniz, önünüze yeni yollar, kapılar açılır. Asla yapamam dediğiniz şeyleri aslında yapabileceğinizi görürsünüz (Bir iş bulup çalışmak gibi). Kendi ayaklarınız üzerinde durabilir ve zor da olsa farklı ama yeni bir hayata başlayabilirsiniz.

(4) KISKANÇLIĞIN ÇÖZÜMÜ 1

Bundan sonraki bir kaç yazıda özellikle eşi tarafından kıskanılan kişilerin de uygulayacağı genel prensipler üzerinde duracağız. Eğer eşinizin sizi gereksiz yere kıskandığını düşünüyorsanız ve bununla başa çıkmak istiyorsanız lütfen buradaki önerilerimizi dikkate alın.

Daha önce de sözünü ettiğimiz gibi kıskançlık güvensizliği tetikler. Eşlerin birbirlerine karşı güvensizlikleri ilişkiye zarar verir. Güvensizlik sevgiyi yontar, kuşku-şüpheyi artırır, gizliliği tetikler, bağlılığı engeller. Sadece evlilik ilişkisinde değil herhangi bir ilişkide (arkadaşlık, ortaklık gibi) güven yoksa ilişki gelişemez, amaca ulaşılamaz ve başarı sağlanamaz.

Dolayısıyla kıskançlıkla mücadele etmek için en temel hedef güvenin bina edilmesi olmalıdır.

Güvenin bina edilmesi için en iyi yol takım çalışmasıdır. Eşler sorunla ilgili karşı tarafı suçlamadan kendi üzerine düşeni yapmaya karar vermelidir. Başka bir deyişle bir eşin diğerine güvenmesi sadece bir tarafın sorunu değil ama iki tarafında da sorunudur. Eşler kıskançlık sorunuyla karşı karşıya kaldıklarında birlikte çalışma kararlığını gösterirlerse sorundan daha kolay ve olgunlaşarak kurtulurlar.

Bundan sonraki yazıda sizlerle güveni anlamak ve güveni bina etmek üzerine yazacağız.

Bize yorum, görüş ve sorularınızı evlivemutlu@yahoo.com.tr adresi aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.

(3) KISKANÇLIĞIN NEDENLERİ

Bazı durumlarda kıskançlık özellikle yaşanmış bir olaydan sonra açığa çıkar. Size kıskançlık başlığı altında anlattığımız kişide kıskanan bayan eşini daha önce kendisine bir arkadaşının telefonla haber vermesi üzerine başka bir bayanla sokakta görmüştü. Bunu kocası her ne kadar o bayanla ilişkisini bir konuda yardım etmek vs gibi açıklamaya çalışsa bile bayan rahatlamamış, “unuttum” dese bile hala içinden atamamıştı.

Bazı durumlarda da geçmişte ve eşle ilgili olmayan deneyimlere bağlı olarak kıskançlık yaşanır. Örneğin evlenmeden önceki bir ilişkide kişi aldatılmış veya terkedilmişse evliliğinde aynı şeyin tekrar başına gelmesinden korkacak ve bu onda kıskançlığın açığa çıkmasına, eşini aşırı korumaya ve kontrol etmeye itecektir. Yani temelde var olan güvensizliğin sonucu olarak evlilikte kıskançlık olabiliyor. (Güvensizlik konusuna gelecek yazılarımızda değineceğiz.)

Bizim deneyimlerimiz güvensizliğin sonucunda açığa çıkan ve kronik (yani yerleşmiş, bir gerekçe olmadan güçlü bir şekilde hissedilen ve kişiyi yönlendiren) diyebileceğimiz kıskançlığın eğitimle de ilgili olabileceğini gösteriyor. Eşlerine karşı güvensiz olan anne veya babalar veya büyükler tarafından etkilenen çocuklar da büyüdüklerinde ve evlendiklerinde benzer düşünceleri, duygu ve davranışları sürdürebiliyorlar. Çevrelerinde böyle bir modelle büyümüş olan çocuklar büyüdüklerinde bu modeli takip edebiliyorlar.

Bazı durumlarda da kıskançlık kişiliğin bir özelliği olarak görülüyor. Kişi sadece eşine karşı kıskanç değil ama her şeyini aşırı koruyucu, kontrol edici olabiliyor. Bencil ve başkalarını kendisine ve sahip olduklarına karşı bir tehdit unsuru olarak görebiliyor. Aşı derecesi psikiyatrik sorunlara kadar gidebilecek bu gibi kişilerde belirli bir seviyede sosyal hayatın içerisinde varlıklarını devam ettiriyorlar çok da fazla göze batmadan.

İlgili yazılar:

(1) Kıskançlık

(2) Kıskançlığın Doğası

(2) KISKANÇLIĞIN DOĞASI

Kıskançlık Tanrı’nın bize verdiği en güzel duygulardan bir tanesidir. Yani özde kıskançlık iyidir.

Neden?

• Sahip olma ve sahip çıkmaya sebep olur. Eğer kıskanç olmasaydık hiç birimizi kendimize ait olan bir şeyi korumak istemezdik veya tutmak istemezdik. Kıskançlık kişilerde sahip çıkmak, korumak ve kayırmak halinin açığa çıkmasına neden olur.
• Bir diğer yönüyle de kıskançlık sevgiyi alevlendirir. Eşler, yatak ilişkisi de dahil, kıskançlıkla birbirlerine olan yakınlıkları artıyor, hizmet, değer aracılığıyla sevgi gelişiyor ve güçleniyor.
• Kıskançlık aynı zamanda rekabete de neden olur ki rekabet bir noktaya kadar çok faydalı. Kendimizi geliştirmemize, çevremizi geliştirmemize yardım eder. Başarıyı, daha iyiyi ve güzeli motive eder, harekete geçirir. Günümüzdeki pek çok yenilik ve gelişme rekabetin sonucudur. Düşünsenize, insanlar arasında hiçbir zaman rekabetin olmadığı bir durumu. Bizler bugün kariyerlerimizde, hayatlarımızda olduğumuz yerlerde olur muyduk? Bugün dünya sahip olduklarına sahip olur muydu? Eşler de bazı durumlarda kıskançlık sebebiyle gelişiyorlar. Eşlerini kıskandıkları için kendi bakımlarına daha fazla önem veriyorlar. Daha iyi giyiniyorlar, görünüşlerine dikkat ediyorlar veya kendilerini geliştirecek alanlara kayıyorlar.

Dolayısıyla kıskançlığı zararlı bir durum olarak alıp kötülemek ona haksızlık etmek olur. Siz eşinizi bazen kıskanıyorsanız, ve bu onunla olan ilişkinizde ve kendinize bakışınızda sizi güçlendiriyor ve yeniliyorsa bu iyi. Bu tip faydalı kıskançlık ilişkide baskıya neden olmaz, çoğu zaman konuşulmalarına bile gerek yoktur. Ama konuşulduklarında ilişkiye eğlence, güzellik katarlar.

(1) KISKANÇLIK

Geçen günlerde tanıştığım, güler yüzlü, şen şakrak dışarıdan bakıldığında ne kadar canlı, ne kadar mutlu, ne kadar enerjik diyeceğimiz bir bayan evliliği hakkında konuşmaya başladı.

Dört yıldır evlilerdi. Birbirlerini severek evlenmişlerdi ve evlilikleri her açıdan çok iyi gidiyordu. Ama son zamanlarda kocasına karşı aşırı bir kıskançlık duymaya başlamıştı. İşi gereği kocası sürekli gelen-giden müşterilerle meşgul olmaktaydı. Müşterilerin pek çoğu erkekti ama bazıları şık giyimli, güzel, çekici bayanlardı. Kafasını sürekli eşi ve onun çevresindeki bayanlarla ilgili sorular ve garip senaryolar kurcalıyordu. Acaba kocası onlarla ilgileniyor muydu? Onlar kocasıyla ilgileniyorlar mıydı? Acaba kocası kendisini hiç aldattı mı? Aldatır mı?

Sorular aklını kurcalıyordu ve rahatsız ediyordu?

Sadece bu sorular değil ama eşine karşı davranışları da değişmeye başladı. Ona karşı bir güvensizlik oluşmuştu. Gün içerisinde sık sık kocasını arıyor ve nerede, kimlerle olduğuyla ilgili detaylı sorular soruyordu. Pek çok zaman kocası bu telefonlardan rahatsız olmuyordu. Ama bazı zamanlar işi açısından uygun olmuyordu. Tam bir müşteriye hizmet ederken telefon geldiğinde kocası ya cevap vermiyor veya konuşmasını çok kısa keserek kapatıyordu.

Bu bayanı daha da rahatsız ediyordu. Bazen üst üste telefon edip eşinin yanındakinin kim olduğunu merak ediyor ve müşterilerle ilgili sorular soruyordu. Ama eşinin cevapları onu tatmin etmiyor akşama eve geldiğinde detaylı sorularla sanki bir suçluyu sorgulayan sorgu polisi gibi davranıyordu.

Eşi sonunda patladı. Artık bu kadar sıkıştırmaya dayanamıyordu. “Yapmadım ama yeter artık! Sen böyle davranınca yapmak geliyor içimden!”.

Bu duygu düşünce ve davranışların ona, eşine ve evliliklerine zarar verdiğini görebiliyordu. Ama yine de kendisini kontrol edemiyordu. Kıskançlığından nasıl kurtulacağını, bunun mümkün olup olmadığını merak ediyordu.

Baylar ve bayanlarla bir araya geldiğimizde, ister evli ister bekar olsunlar sık sık dile getirdikleri ve yardımımızı istedikleri konuların bir tanesi kıskançlık. Kıskançlık sadece evlilikte yaşanan bir duygu değil. Hepimizin de çok iyi bildiği gibi, bir iş yerindeki çalışanlar arasında, bir sınıfta öğrenciler arasında olduğu gibi, kendilerini başkalarıyla rekabet halinde hissedenlerin olduğu her yerde rastlanan, rastlanabilecek bir duygu-düşünce-davranış durumu aslında.

Evlilikte kıskançlık evliliğin ve sevginin başka birinin varlığı tarafından tehdit altında olduğu durumda açığa çıkmaktadır. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi eşlerden birisi üçüncü şahıslar tarafından evliliklerinin, eşlerinin kendilerine olan sevgilerinin veya bağlılıklarının tehlike altında olduğunu düşündüklerinde, hissettiklerinde kıskanmaya başlıyorlar ve bu onların davranışlarını, düşüncelerini körüklüyor.

Önümüzdeki birkaç yazıda bu konuya eğilmeyi istiyoruz. Kıskançlığı anlamaya ve aşırı kıskanan veya kıskanılan çiftlere yardımcı olmayı umuyoruz. Sizler de yorumlarınız, soru ve örneklerinizle konuyu zenginleştirebilirsiniz. Yazılarınız, soru ve örnekleriniz için: evlivemutlu@yahoo.com.tr

UZUN VE MUTLU EVLİLİKLER İÇİN BİR ANAHTAR

Uzun ve mutlu bir evlilik için bir anahtar ister misiniz? Eşinizden özür dilemeyi deneyin. Yaklaşık 8000 insan üzerinde yapılan bir araştırmaya göre eşlerin birbirlerinden özür dilemeye olan açıklıkları evliliklerinin uzunluğunu ve mutluluğu etkiliyor.

Uzun ömürlü bir evliliğin sırrı: eşimizin de en az bizimki kadar değerli bir bakış açısı vardır gerçeğini kabul etmek ve onları sevdiğiniz ve mutlu olmalarını istediğiniz için özür dilemeye açık olmaktır.

Eşimizden nasıl özür dileyebiliriz?

• Pişmanlığınızı belli edin. “Sözlerimin seni çok incittiğini görüyorum. Sana öyle söylediğim için çok pişmanım.”
• Sorumluluğunuz kabul edin. “Sana yanlış davrandığımı kabul ediyorum. Hatalıydım.”
• Kırdığınızı onarın. “Senin için yapabileceğim bir şey var mı?” “Kendini daha iyi hissetmen için yapabileceğim bir şey var mı?”
• Gerçek bir tövbe. Tövbe kelimesinin biraz eski moda olduğunu biliyorum. Ama yerine kullanacak başka bir kelime de bulamadığım için kullanıyorum. Tövbe kavramı genellikle Tanrı ile insan arasındaki ilişkide insanın Tanrı’ya karşı günah işlediği durumlarda bundan pişmanlığını ifade eder. Ama tövbenin diğer bir özelliliği de “Aynı yanlışı bir daha tekrarlamayacağım” sözünü de vermektir. Eşimizi incitmişsek gerçekten tövbe etmeliyiz. Yani onsan özür dilemeliyiz ama yanlış davranışı da bir daha tekrarlamamalıyız.
• Bağışlanmayı dilemek. “Lütfen beni bağışla”, “affet beni”. Özür dilediğimiz zaman eşimiz bizden ondan bağışlanma dilediğimizi de duymalı.

Yukarıda sizlere eşinizden (yada herhangi birisinden) nasıl özür dileyebileceğinizi göstermeye çalıştık. Örneklerimiz kendi kelimelimizdi, ama sizin özür dilemeniz sizin kelimelerinizi yansıtmalı. En önemli olan unsur eşimizin bizim ne kadar ciddi olduğumuzu anlaması ve samimi olarak üzgün olduğumuzu görmesidir.

Yoksa kelimelerin hiçbir anlamı yoktur.

DİNLEMEK: SEVGİ ARACI

Küçük kızım geçen gün ben salonda koltukta otururken ve televizyonda zapping yaparken geldi. Heyecanlıydı. Bana bir şey anlatmak istiyordu. Kulağımla onu duyuyordum. Gözlerim arada sırada ona çoğunluklada kanallara bakıyordu.

Kızım heyecanla bana doğru konuşuyordu. “Baba! Baba bak!” Bu ifadeleri ondan daha önce de çokça duymuştum. “Evet kızım. Söyle…” dedim. Ama hala anlatmak istediği konuya gelememişti. Bu onun heyecanını artırıyor ve biraz da kızdırıyordu. Sonunda iki eliyle benim başımı şakaklarımdan tuttu ve aynı heyecanla ve içten bir şekilde “Baba, baba, gözlerini görmeyince beni dinlediğini anlamıyorum.” dedi.

Cevabı beni şaşırttı. 7,5 yaşındaki kızımın kendisini bu kadar güzel ifade etmiş olmasıyla gurur duydum, sevindim. Ama aynı zamanda mesajı da çok önemli bir dersti. Kendimi toparladım, sırtımı televizyona döndüm ve onun gözlerine baktım. Rahatladı ve okulda arkadaşıyla yaşadığı hoş bir olayı bana anlattı.

Kızımla yaşadığım bu deneyim insan ilişkilerinde, özellikle iletişimde çok önemli bir prensibe işaret ediyor: Bütün dikkatimizi bize konuşan kişiye vermek. Bu olmazsa, çocuklarımız da dahil, bizim tarafımızdan duyulduklarını ve en önemlisi dinlendiklerini düşünmüyorlar. Bu onları incitiyor, sevilmediklerini, önemsenmediklerini hissettiriyor.

Çocuklarımız ve eşimiz başta olmak üzere bize bir konuda konuşmak için yaklaştıklarında aramızdaki bütün engelleri, ki bunlar:TV, gazete, kitap, uğraştığımız iş, bilgisayar vb olabilir, kaldıralım ve bütün dikkatimizi onlara verelim. Onlara çok özlü sözlerle cevap vermemiz yada bize anlattıkları sorunların çözümlerini bulmamız gerekmiyor hemen. Hiç cevap vermesek de, sorunlarını hemen oracıkta çözemesek de onları dikkatlice dinlememiz rahatlatıyor, sevildiklerini ve önemli olduklarını hissettiriyor.

Ne kadar basit aslında değil mi?

İLİŞKİDE MİNNETTARLIK

Bir seferinde bir alışveriş merkezinde ilginç bir diyaloga şahit oldum. Biraz ilerimizde bir çift ve yanlarında küçük bir çocuk vardı. Çocuk yaramazlık yapıyor raflarda dizili şeylere bakıyor, dokunuyordu. Ben koridorun bir ucunda anne-1.5 yaşındaki çocuk ve baba koridorun diğer ucundaydı. Beni görüyorlardı. Ama herhalde onları ne kadar duyabileceğimden emin değillerdi. Çocuk raftaki saklama kaplarını düşürdü. Anne bağırdı, “yapma dedim sana”. Bir tane poposuna vurdu. Çocuğun ağzındaki emzik düştü. Baba olanları gördü. Benim de onları gördüğümü gördü. Kızdı. Karısına bağırdı. “Hayvan mısın sen?” dedi. “Ne vuruyorsun çocuğa?”

İşte size minnettar olmamanın iki örneği. Anne çocuğundan minnettar bir anne gibi davranmadı. 1.5 yaşındaki bir çocuk markette yürümesine izin verilirse neler yapabileceğini gösteriyordu. Her çocuk kendisine büyük bir marketin rafları arasında yürüme fırsatı verilse aynısını yapardı. Ama anne bunu görmek istemedi. Çocuğunu benimsemek ve onun değerini bilmek yerine ona bağırdı, vurdu ve onu aşağıladı.

Annenin minnettar olmayan bir anne davranışını sergilediği örneğin yanı sıra eşine minnettarlık hissetmeyen bir davranış da koca tarafından sergilendi. Eşinin yaşadığı stresi, duygusal zorluğu ve gerginliği göremedi. Ona yardımcı olmak, ortalığı toparlamak ve çocuk için daha iyi bir durum oluşturmak yerine karısına saldırdı. Ona küfretti ve aşağıladı.

Minnettarlık sahip olduğumuz, yada hakkımız olduğunu düşündüğümüz, hissettiğimiz şeylere değer ve önem verdiğimize işaret eden içsel bir duygu durumudur. Biraz borçlu hissetmeye benzer. İçinde biraz da hak etmemişlik barındırmaktadır. Dolayısıyla bize sunulanı bir armağan gibi görme eğilimidir de.

Yukarıdaki örnekte kesinlikle iki tane minnettar hissetmeme davranışı örneği görülmektedir.

Aşağıda eşine karşı minnettar hissetmeyen bazı koca davranışları örneğini veriyorum. Bunu kocalara yükleniyorum anlamında almayacağınızı umarım. Kadınlar da aynı minnettarsızlığı farklı davranışlarla kocalarına gösteriyorlar ve gösterebilirler.

• Minnettar olmayan koca karısı çocuklarla ilgilendiği zaman bunu görmez ama ilgilenmediği zaman onun görevini yapmadığını düşünür.
• Minnettar olamayan koca karısı önüne yemek koyduğu zaman teşekkür etmez ama yemeği soğuk bulduğunda, veya biraz tuzlu, biraz acı vs kızar şikayet eder.
• Minnettar olamayan koca karısı kendisiyle birlikte olduğunda onun bundan ne kadar hoşnut olup olmadığıyla ilgilenmez ama bir süre ilişkisi olmazsa bunun sorumluluğunu eşine yükler.
• Minnettar olmayan koca eşi kendine baktığında bunu görmez ve onu ne kadar beğendiğini ifade etmez ama başkalarını eşine bakarken gördüğünde kıskançlık krizleri yaşar ve eşinin bir daha o şekilde sokağa çıkmamasını emreder.
• Minnettar olmayan koca eşine asla hediye almayı aklına getirmez ama sevdiği gömleği ütülenmediği zaman kızar, bağırır.
• Minnettar olmayan koca eşi hastayken bile kalkıp kendisine hizmet etmesini bekler.

EVLİLİKTE HEDEFİMİZİ BİLMEK

Pek çok evlilik başlarken eşler evliliklerine tam bir sadakatle başlarlar. Evliliklerin bir bölümünün (hem de gittikçe artan bir bölümünün) boşanmayla sonuçlanağını biliyor olsak bile boşanabileceğimiz ihtimaline yoğunlaşarak değil ama birlikteliğimize ve beraber nasıl mutlu olacağımıza odaklanırız. Devlet memuru ve diğer şahitlerin önünde hayatları boyunca sürdürecekleri bir adanmışlığın, sevginin ve emeğin sözünü veririz. Paranın, sağlığın ve diğer hiçbir koşulun evliliğimizi etkilemeyeceğini ilan ederiz.

Zaman geçince hayatın aslında o kadar kolay olmadığını ve evliliğin de aslında düşünüldüğü kadar iyi olmadığını görürüz. Verdiğimiz sözün aslında her durumu kapsamadığını ve aslında sözünü verdiğimiz şeylerin tam olarak anlamını bilmediğimizi anlamaya başlarız. Sağlık yerine hastalıkla, zenginlik yerine fakirlikle, iyilik yerine kötülükle başa çıkmak zorunda kalırız.

Nice ve nice evlilik aslında bugün size çizdiğimiz bu acı, ağır, depresif tabloyu yansıtıyor. Bu durumda olup da bizden yardım isteyen ve fikrimizi soran pek çok kadınla veya erkekle karşılaşıyoruz. Bazıları bizimle konuştuklarında artık boşanma kararını almış oluyorlar. Bazıları da evliliklerini iyi niyetlilikle sürdürmek, kurtarmak istiyorlar. Ama bazıları da, her ne kadar boşanmak istemediklerini söylüyor olsalar bile, hali hazırda boşanmış olduklarına şahit oluyoruz. Mahkeme kararıyla boşanmış olmalarını değil ama duygusal, düşüncel ve bedensel olarak boşanmış oluyorlar.

Hayatları boyunca sürdürecekleri evliliğe dair söz vermek, yani başlarken sonuna kadarı göze almak ve bunu görerek söz vermek uzun süreli, mutlu ve başarılı evliliklerin niteliklerinden bir tanesi. Evlilik sürekli bir çaba gerektiriyor ve kararlı insanlar istediklerine ulaşmak için çabalamaktan yorulmuyorlar. Aksine kararsız olan insanlar ise sadece evliliklerinde değil hayatlarında pek çok alanda başarısız ve mutsuz oluyorlar. Kararlılık uzun ve mutlu evlilikler için çok önemli bir faktör olarak önümüze çıkıyor dolayısıyla.

Uçakların veya gemilerin yollarını bulmaları gibi. Onların radarları gidecekleri, gitmek istedikleri hedefe ayarlanmıştır. Nereye gitmek istediklerini bilirler. Rüzgarın şiddeti, uzaklık, yolda karşılaşılan aksilikler geminin, uçağın hedefini değiştiremez. Pilot hala gideceği yere odaklanmaktadır. Eğer korkak ve kararsız olursa kaptan küçük şeylerle fikrini değiştirirse ve geri dönmeye yeltenirse hiçbir zaman gitmek istediği yere gidemeyecektir. Kaş defa denemek isterse istesin. Çünkü her seferinde mutlaka zor zamanlar olacaktır.

Şimdi kendinize sormanızı isteriz: Sizin evliliğinizde rotanızdan sapmanıza neden olana ve geriye dönmenizi veya bakmanızı sebep olan neler oldu? Kararlığınızın hala yerinde duruyor mu? Yoksa yok olup gitti mi?

Bu akşam ama eğer zamanınız yoksa bu hafta bir gün eşinizle birlikte eski resimlerinize, mutlu anlarınızı gösteren resimlere bakın. Beraber anılarınızı canlandırın. Birbirinize verdiğiniz sözleri yeniden gözden geçirin ve onları canlandırın. Birbirinizle neden evlenmiştiniz? Neden birbirinizi sevmiştiniz? Birbirinizin hangi özelliklerinde hoşlanmıştınız?

Gemilerin önünde her zaman fırtınalar olacaktır. Kaptanlar rotalarını bilmeliler ve gemilerine güvenmeliler. Gerisinin zamana, sabra ve çabaya bağlı olduğunu unutmamalılar.

Hayatımızı Sevinç Arayacak Şekilde Düzenlemek

Bundan önceki yazıda sizleri mutluluk ve sevinç konusunda bilgilendirmeye
çalıştık.

Genellikle günlük hayatımızda mutluluğu mu yoksa sevinci mi aradığımızı düşünerek yaşamayız. Mutluluğu aramak daha kolaydır. Bunun için eğitiliriz ama sevinci aramak bize öğretilmez. Örneğin: “İyi bir okul bitir ve iyi bir maaşlı bir iş sahibi ol” düşüncesi mutluluk arayan insanların düşünüş tarzıdır. Ama sevinç arayan insanlar “Ne olmak istediğini bil ve olmak istediğin kişi ol. Seni olmak istediğin kişi haline getirecek şeyler için çalış ve onlara tutun.” diye düşünürler. “Parasız saadet olmaz düşüncesi” mutluluğu arayan düşüncedir ama “para araçtır amaç değil” diye düşünenler sevinci arıyorlardır.

Sevin arayan insanlar haline gelmek için düşünüşümüzü yenilememiz gerekir.
Düşünüşünüz değişince yenilenirsiniz.

Bunun için:

• Gününüzü yaşarken neler için kaygılandığınıza göz atın. Basit şeyler için mi kaygılanıp çabalıyorsunuz yoksa derin ve önemli şeyler için mi? Yapılan bir araştırmada kendilerini verimsiz ve başarısız hisseden insanların zamanlarının büyük bölümünü uğraşmak istemedikleri şeylerle uğraşarak harcadıklarını göstermiş. Yani insanlar asıl yapmak istediklerini değil yapmak istemedikleri şeylere zaman ayırıyorlar. Televizyon, internet gibi, gereğinden fazla uyumak gibi. Gereğinden fazla alış veriş yapmak, gereğinden fazla arkadaşlara takılmak, amaçsız bir şekilde dolaşmak, gerek olmadığı halde temizlikle, yemekle uğraşmak, gerektirdiğinden daha fazla çalışmak veya işyerinde kalmak gibi. Kendilerine sevinç veren şeylere değil sevinçlerini alan şeylere odaklanıyorlar. Zamanlarını sevin veren şeylere değil sevinçlerini alan şeylere harcıyorlar. Çünkü aslında sevinçlerini alan şeyler onları anlık olarak mutlulu eden şeyler. Ama kalıcı değil, geçici şeyler.
  
  Bir özlü söz var: Tam olarak emin değilim ama bir Çin atasözü olduğunu düşünüyorum. “İyi en iyinin düşmanıdır.” Sizi kısa bir an mutlu edecek şeyler size bir ömür boyu sevin verebilecek şeylerin düşmanı olabilir. Buna izin vermeyin. Boş televizyon dizileri veya filmlerin veya spor programlarını izlemek yerine sizi geliştirecek şeylere kitap vb şeylere zaman ayırın.



• Hayatınızı sizi bina edecek, geliştirecek şekilde planlayın. Aile ve evlilik hayatınızı da sizi geliştirecek ve ilişkilerinizi güçlendirecek, verimli olan bir şekilde düzenleyin.



• Doğru ve anlık mutluluklar değil ama kalıcı sevinç sağlayan hedefleriniz olsun. Günlük zamanlarınızı bu hedefler doğrultusunda değerlendirin. Bu hedefleri gerçekleştirmek için çalışın.



• Küçük değişimler büyük sonuçlar doğururlar. Günlük yaşantınızdan yapmak istemediğiniz şeylerden birisinden vazgeçerek ama yapmak istediğiniz bir şeyi koyarak başlayabilirsiniz. Örneğin: Gündüzleri televizyon karşısında geçirdiğiniz zamanı 2-3 saatten daha kısa bir süreye indirerek kalan zamanda sizi geliştirecek, evliliğinizi veya anne-babalığınızı bina edecek bir kitap okuyarak geçirebilirsiniz.
  Bunun gibi günlük hayatınızı bilinçli bir şekilde geçirmeye başlarsanız küçük adımlarla hayatınızın bir süre sonra değiştiğini ve çok farklılaştığını göreceksiniz.



• Önceliklerinizi yeniden gözden geçirin. Önceliğiniz olan şeylerin yani sizin için gerekli ve önemli olan şeylerin öncelikli olmalarına dikkat edin. Önemli olmayan bir toplantı veya görüşme eşinizle buluşmanızı engellemesin. Önemli olmayan bir program veya dizi çocuklarınızla konuşmanıza engel olmasın. Sevdikleriniz ve sizin için değerli olan insanlarla zaman geçirmek size hiçbir anlam ifade etmeyen ortamlarda veya kişilerle zaman geçirmenizden daha önemli olsun. Sağlığınız sizi mutlu edecek bir yiyecekten veya tatlıdan daha önemli olsun. Uykunuz ve dinlenmiş olmanız boş bir film, dizi veya programdan daha önemli olsun.

O halde en baştaki soruya tekrar dönelim. Ne dersiniz? Mutluluğun resmini çizebilir misiniz? Mutluluğun resmini yapabilir misiniz?

Kolaya kaçmadan ama.

MUTLULUĞUN RESMİNİ ÇİZEBİLİR MİSİNİZ?

Nazım Hikmet bir şiirinde Abidin Dino’yu kastederek “Bana mutluluğun resmini çizebilir misin Abidin?” diyor. Mutluluğu nasıl resmedersiniz? Mutluluk dediğimizde aklınıza ne geliyor?

Nazım Hikmet Abidin Dino’ya şiirin geri kalanında istediği cevabın içeriğini anlatıyor. “Bana cevap ver Abidin ama farklı olsun. Bir resim çiz, mutluluk olsun ama sıra dışı olsun.” demek istiyor.

Şiir şöyle devam ediyor:
“ Sen mutluluğun resmini çizebilir misin abidin?
İşin kolayına kaçmadan ama.
Ne gülyüzlü yavrusunu emziren gül yürekli anacığın,
Ne ak örtüler üstünde meyva tabağının,
Ne de akvaryumda su kabarcıkları içerisinde yüzen kırmızı balığın.
Sen 1963 yazı ortalarındaki Küba’nın resmini çizebilir misin üstat?
Çok şükür! Çok şükür! Kurtulduk artık,
Ölsem de gam yemem gayrının resmini çizebilir misin?”

Nazım Hikmet'in Abidin Dino’dan istediğinin kolay olmadığını görüyoruz. Bunun kolay olmadığının kendisi de farkında. “İşin kolayına kaçmadan ama; sen mutluluğun resmini çizebilir misin?” sanki onun böyle yapacağını düşünürmüş gibi.

Nazım Hikmet neden mutluluğun tarifinin (veya resminin) kolaya kaçılarak yapılabileceğini düşünüyor? ve acaba gerçek mutluluğu nerede görüyor?

Mutluluğu “kendi arzularımıza ulaştığımızda, isteklerimiz gerçekleştiğinde açığa çıkan iyi hissetme hali” olarak tarif edebiliriz. Yani mutluluk belirli bir zamanda sahip olduğumuz belirli sonuçlarla birlikte sahip olduğumuz işsel coşku hali. Bir annenin çocuğunu emzirirken hissettiği, ne zamandır özlemle beklediğiniz bir dostunuza kavuştuğunuzda, evinizin balkonuna çıkıp gökyüzüne bakıp “Ne güzel bir gün!” dediğinizde veya eşinize-sevdiğinize sarıldığınızda, acığa çıkan duygu mutluluk.

Nazım Hikmet bu resmi istemiyor. Bunu beğenmediğinden veya onaylamadığından değil mutlaka. Ama gerçek mutluluğun bunun çok ötesinde olduğunu düşündüğünden herhalde. Yukarıda tarif ettiğim mutluluk resmi ona kolaya kaçmak gibi geliyor, basit geliyor. Hikmet’in hoşuna giden mutluluk “Ölsem de gam yemem artık” da kendisini ortaya koyuyor.

Kendi mutluluk tarifimiz, mutluluktan ne anladığımız ve evliliğimizde nasıl bir mutluluk tarif ettiğimiz ve aradığımız çok önemli aslında. Mutluluğu kolaya kaçarak, günlük, bizi iyi hissettiren ve bize geçici hazlar veren şeylerle tarif edersek ve hayatımızda ve evliliğimizde bu mutluluğu ararsak gerçek mutluluğun arkasından gidiyor olmuyoruz. Mutlu olmanın, günlük şeylerde hazzı aramanın hiçbir kötülüğü yok tabi. Bu mutluluk yanlış değil ama eksik.

Bizim aranmasını istediğimiz ve sizi teşvik etmek istediğimiz şey mutluluktan daha çok sevinç. Evliliklerimizde ve gerçek hayatta sevinç mutluluktan daha önemli. Belki de Nazım Hikmet mutluluğun resmini değil ama sevincin resmini yapmasını istiyordu Abidin Dino’dan.

O halde sevinci nasıl tarif edebiliriz? Sevinç’i Nazım Hikmet’in harika bir biçimde ifade ettiği “Ölsem de gam yemem!” hali olarak tarif etmek gerek. Sevinç insanın düşüncelerinde ve duygularında ki barış, kavgasızlık hali; hedeflere ulaşmış olmaktaki, kendini geliştirmiş olmaktaki zafer hali; koşullar ne olursa olsun var olmaktan duyulan haz hali. Sevinç, zamana, koşula, durumlara bağlı olmaksızın kişinin en derinlerinde hissettiği hoşluk, kendisiyle, Tanrı’yla ve başkalarıyla barışık olma hali.

Bunun evliliklerle ne ilgisi var?

Evliliklerinde iyi hissedenlere (ama gerçekten iyi hissedenlere) yakından bakarsak mutluluğu değil sevinci arayan kişiler oldukları görülür. Hedefleri vardır ve hedeflerine ulaşırlar. Azla bile kendilerini iyi hissederler. Geçici olanların değil daha kalıcı olanların arkasından giderler. Anlık kararlarla değil prensiplerle, değerlerle ilerlerler.

Birkaç tane örnek vererek sizlere ne söylemek istediğimizi daha da açıklayalım:

• Karısına bir seferliğine iyi davranarak evi temizlemesine yardımcı olan koca mutluluğu arayan, kolaya kaçan bir eştir. Ama karısına yardım etmekten haz alan ve bunu her fırsatta göstermeye çalışan koca sevinç arıyordur.


• Karısına doğum gününde hediye alarak üzerine düşeni, sorumluluğunu yerine getirdiğini düşünen koca mutlu olmayı arıyordur. Ama eşini sevindirmeyi amaç edinen ve her fırsatta bunu isteyen koca sevinç arıyordur.


• Kocasına sevdiği yemeği yaparak ondan istediğini almayı planlayan eş mutluluğu arıyordur ve kolay olanı seçiyordur. Ama Kendisini daha iyi ifade etmeyi isteyen ve bunun için çalışan eş sevinci arıyordur.


• Sadece cinsel olarak ihtiyaç hissettiği için eşine iyi davranan koca mutluluk arıyordur. Ama eşini bir armağan olarak gören ve her zaman değer veren eş sevinç arıyordur.
  

Buradaki örneklerde ortak olarak gördüğümüz şey mutluluk geçicidir ama sevinç yaşam boyu sürer.

O halde evliliklerimizde sevinci nasıl hedefleyebiliriz? Bu sorunun cevabını çok yakında vereceğiz.

KAYNANA VE EŞİMİZİN YAKIN AKRABALARI İLE İLİŞKİMİZ

Aile büyüklerimiz her zaman bizler için önemli olmalıdır. Hatta Tevrat’daki ON EMİR’den bir tanesi “Annene babana saygı duy, onları onurlandır” der. Bizim kültürümüzde de anne ve babaya saygı ve onları onurlandırmak toplumsal bir değerdir.Hala pek çok ailede eşlerden birisinin annesi-babası o aileyle birlikte yaşar ve gerçek ailenin bir parçası olarak görülürler.

Ancak anne-babalarımızla ilişkimizi kendi ailemizle yani eşimiz ve çocuklarımızla ilişkimizden ayrı tutmayı da bilmeliyiz.O halde eşimizin annesi ve diğer yakın akrabaları ile nasıl onları hoşnut edecek bir ilişki geliştirebiliriz?

• Sözlerimizle onları onurlandırabiliriz.İyi varsın; iyi ki benim annemsin (babamsın); senin hakkını asla ödeyemem!; sen olmasaydın ben ne yapardım!; benim için yaptıkların için sana çok teşekkür ederim veya ne kadar teşekkür etsem azdır; vs gibi.
• Onlara sevdiğimizi söyleyebiliriz.
• Onların ihtiyaçlarına duyarlı olabiliriz. Aynı şehirde oturuyorsak onları ziyaret edip bir ihtiyaçları olup olmadığını kontrol ederek onların alış verişlerini yapabiliriz veya destek olabiliriz.
• Farklı bir şehirde oturuyorlarsa onları belirli aralıklarla arayıp telefonda sadece hatır sormanın dışında onlarla gerçekten ilgilenerek konuşabiliriz. Eşimizi ve çocuklarımızı da onlarla aynı şekilde konuşmaları ve telefonda zaman geçirmeleri için teşvik edebiliriz.
• Tek olarak ve ailemizle onları ziyaret edebiliriz.
• Onlara hediyeler alabiliriz. Özel günlerini hatırlayabiliriz.
• Bizim kültürümüzde ve özellikle bazı yörelerde el öpmek çok önemli bir saygı ve onurlandırma ifade eder.
• Onları evimize davet edebiliriz. Ve onları özenle ağırlayabiliriz.
• Onların fikirlerine başvurabiliriz. Onların görüşlerini alırsak onlara değer verdiğimizi gösterir ve onları onurlandırmış da oluruz.
  

ÇOCUKLU VE MUTLU OLMAK

Ben ve eşim Şubat' 25'de tam 13 yıldır evli olacağız. Evliliğimizde iyi ve kötü, tatlı ve acı pek çok günümüz oldu. Geriye dönüp baktığımızda bizi evliliğimizde en çok mutlu eden şeylerin başında şu anda birisi 8 diğeri 7 yaşında olan iki çocuğumuz gelmektedir. Onlar kesinlikle bizi en çok mutlu eden iki şey. Onlar olmadan evimizi ve evliliğimizi düşünemiyoruz bile. Eminiz anne ve baba olan bütün evli çiftler çocukları için aynı şekilde hissederler.

Benim sizlerle paylaşmak istediğim konu: Çocuklarımıza olan bağlılığımızın evliliğimizin önünde bir engel olup olamayacağı.

Çocuklarımıza olan bağlılığımız evliliğimiz için bir sorun haline gelebilir mi?

Çocuklarımızla olan ilişkimizin sevgi egemenliğinde olmasına kimse karşı çıkmaz. Ama çocuklarımıza bağlı / bağımlı olarak yaşamak onları severek yaşamaktan farklı bir anlama gelir. Çocuklarımız bize muhtaç olarak doğarlar. Biz onların ihtiyaçlarını karşılamalıyız. Aksi halde varlıklarını sürdüremezler. Onların altlarını değiştirmek, karınlarını doyurmak, temizlikleriyle ilgilenmek gibi ihtiyaçlarının yanı sıra onları korumak, yardımcı olmak, sevmek ve ilgilenmek gibi diğer ihtiyaçlarıyla da ilgileniriz.

Bütün anne ve babalar çocuklarıyla birlikte olup onlarla zaman geçirmek ister. Onların ödevleriyle, ve diğer ihtiyaçlarıyla evde onları uyanık bulduğu birkaç saat içinde geri kalan bütün enerjisini sonuna kadar harcayarak yapmak ister. Bu tabili uzun ve yorucu bir günün ardından hiç de kolay değildir. Kalan enerjinizin tamamını da bu şekilde çocuklarına harcarsınız ve onlardan sonra televizyonun karşısında yığılıp kalabilirsiniz? Yada eşinizle biraz konuşup yada hiç konuşmadan ertesi günün temposuna yetişmek için bir an önce uyursunuz.

Çocuk merkezli yaşayan anne babaları basit olarak şu şekilde tanıyabiliriz. Bu karı kocalar çocuklarına o kadar bağlıdırlar ki eşleriyle geçirecek zaman bulamazlar. Onlar için eşleriyle zaman geçirmek çocuklarıyla geçirecekleri zamandan çalmak gibidir. Çocuklarına bağımlı olarak yaşayan anne veya baba sevginin sadece çocuklara gösterilmesi gerektiğine inanırlar. Onlara göre sevgiye sadece çocuklar ihtiyaç duyar. Dolayısıyla birbirlerine sevgi göstermeyi ötelerler ve önemsemezler, ihmal ederler. Karı ve koca birlikte zaman geçirdiklerinde vicdan azabı çekerler ve onları ihmal ettiklerine inanırlar.

Çocuklar uğruna ihmal edilmiş evlilikler uzun vadeli olarak çocuklara kötü ve sağlıksız ortamlar haline dönüşür. Eşler birbirlerine seviyeli ve soğuk davranır. Bu da hiçbir çocuk için en iyisi ve sağlıklısı değildir. O halde hem çocuklu hem de mutlu olmak için ne yapabiliriz?
Eşinizle günlük ilişkiniz olmasına dikkat edin. Yani onunla yakın olmayı ve ilişkide olmayı ötelemeyin.

Yaratıcı olun. Belki bir akraba veya arkadaş veya bir komşu kolaylıkla çocuklarınıza birkaç saatliğine bakmaktan zevk alabilirler. Veya liseye giden bayanlar için tanıdık birisinin çocuklarına birkaç saatliğine bakmak sonunda kazanacakları cep harçlığı onlar için heyecan verici olabilir. Söylemek istediğimiz çocuklarımıza bakacak birilerini bulmak sadece bizden biraz yaratıcılık isteyebilir.

Fırsatları değerlendirin ve hayatınızı fırsatlara açık şekilde düzenleyin. Çocuklarımızın belirli bir saatte uyuma alışkanlığı edinmeleri, ödevlerini günün belirli saatleri arasında bitirmeleri, belirli saatlerde bilgisayar oynamaları veya televizyon izlemeleri, belirli bir saatten sonra çocukların odalarına çekilmeleri ve sessizce kitap okumaları gibi evdeki çeşitli davranışları düzenleyerek eşinizle kendinize hem bir sessizlik sağlayabilirsiniz hem de birlikte evde kalabalık ama yalnız kalma olanakları da yaratabilirsiniz.

Eşinizle fiziksel olarak yakın olmaktan, ona dokunmaktan, veya onun elini tutmaktan kaçınmayın, hatta her fırsatta böyle yapın.

Sadece eşinizle birlikte tatil yapabilmenin olanaklarını arayın. Tek bir gece için bile olsa eşinizle birlikte çocuklarınız olmadan sevdiğin farklı bir ortamda olmayı ihmal etmeyin.

Evinizi aynı zamanda sizi dinlendiren ve yenileyen bir ortam olarak dekore edin ve öyle tutun. Müzik, ses ve ışık olarak sizi dinlendirecek bir şekilde dekore edin. Birlikte bunun keyfini çıkarın.