13 Mayıs 2008 Salı

(3) KISKANÇLIĞIN NEDENLERİ

Bazı durumlarda kıskançlık özellikle yaşanmış bir olaydan sonra açığa çıkar. Size kıskançlık başlığı altında anlattığımız kişide kıskanan bayan eşini daha önce kendisine bir arkadaşının telefonla haber vermesi üzerine başka bir bayanla sokakta görmüştü. Bunu kocası her ne kadar o bayanla ilişkisini bir konuda yardım etmek vs gibi açıklamaya çalışsa bile bayan rahatlamamış, “unuttum” dese bile hala içinden atamamıştı.

Bazı durumlarda da geçmişte ve eşle ilgili olmayan deneyimlere bağlı olarak kıskançlık yaşanır. Örneğin evlenmeden önceki bir ilişkide kişi aldatılmış veya terkedilmişse evliliğinde aynı şeyin tekrar başına gelmesinden korkacak ve bu onda kıskançlığın açığa çıkmasına, eşini aşırı korumaya ve kontrol etmeye itecektir. Yani temelde var olan güvensizliğin sonucu olarak evlilikte kıskançlık olabiliyor. (Güvensizlik konusuna gelecek yazılarımızda değineceğiz.)

Bizim deneyimlerimiz güvensizliğin sonucunda açığa çıkan ve kronik (yani yerleşmiş, bir gerekçe olmadan güçlü bir şekilde hissedilen ve kişiyi yönlendiren) diyebileceğimiz kıskançlığın eğitimle de ilgili olabileceğini gösteriyor. Eşlerine karşı güvensiz olan anne veya babalar veya büyükler tarafından etkilenen çocuklar da büyüdüklerinde ve evlendiklerinde benzer düşünceleri, duygu ve davranışları sürdürebiliyorlar. Çevrelerinde böyle bir modelle büyümüş olan çocuklar büyüdüklerinde bu modeli takip edebiliyorlar.

Bazı durumlarda da kıskançlık kişiliğin bir özelliği olarak görülüyor. Kişi sadece eşine karşı kıskanç değil ama her şeyini aşırı koruyucu, kontrol edici olabiliyor. Bencil ve başkalarını kendisine ve sahip olduklarına karşı bir tehdit unsuru olarak görebiliyor. Aşı derecesi psikiyatrik sorunlara kadar gidebilecek bu gibi kişilerde belirli bir seviyede sosyal hayatın içerisinde varlıklarını devam ettiriyorlar çok da fazla göze batmadan.

İlgili yazılar:

(1) Kıskançlık

(2) Kıskançlığın Doğası

(2) KISKANÇLIĞIN DOĞASI

Kıskançlık Tanrı’nın bize verdiği en güzel duygulardan bir tanesidir. Yani özde kıskançlık iyidir.

Neden?

  • Sahip olma ve sahip çıkmaya sebep olur. Eğer kıskanç olmasaydık hiç birimizi kendimize ait olan bir şeyi korumak istemezdik veya tutmak istemezdik. Kıskançlık kişilerde sahip çıkmak, korumak ve kayırmak halinin açığa çıkmasına neden olur.
  • Bir diğer yönüyle de kıskançlık sevgiyi alevlendirir. Eşler, yatak ilişkisi de dahil, kıskançlıkla birbirlerine olan yakınlıkları artıyor, hizmet, değer aracılığıyla sevgi gelişiyor ve güçleniyor.
  • Kıskançlık aynı zamanda rekabete de neden olur ki rekabet bir noktaya kadar çok faydalı. Kendimizi geliştirmemize, çevremizi geliştirmemize yardım eder. Başarıyı, daha iyiyi ve güzeli motive eder, harekete geçirir. Günümüzdeki pek çok yenilik ve gelişme rekabetin sonucudur. Düşünsenize, insanlar arasında hiçbir zaman rekabetin olmadığı bir durumu. Bizler bugün kariyerlerimizde, hayatlarımızda olduğumuz yerlerde olur muyduk? Bugün dünya sahip olduklarına sahip olur muydu? Eşler de bazı durumlarda kıskançlık sebebiyle gelişiyorlar. Eşlerini kıskandıkları için kendi bakımlarına daha fazla önem veriyorlar. Daha iyi giyiniyorlar, görünüşlerine dikkat ediyorlar veya kendilerini geliştirecek alanlara kayıyorlar.

Dolayısıyla kıskançlığı zararlı bir durum olarak alıp kötülemek ona haksızlık etmek olur. Siz eşinizi bazen kıskanıyorsanız, ve bu onunla olan ilişkinizde ve kendinize bakışınızda sizi güçlendiriyor ve yeniliyorsa bu iyi. Bu tip faydalı kıskançlık ilişkide baskıya neden olmaz, çoğu zaman konuşulmalarına bile gerek yoktur. Ama konuşulduklarında ilişkiye eğlence, güzellik katarlar.

12 Mayıs 2008 Pazartesi

(1) KISKANÇLIK

Geçen günlerde tanıştığım, güler yüzlü, şen şakrak dışarıdan bakıldığında ne kadar canlı, ne kadar mutlu, ne kadar enerjik diyeceğimiz bir bayan evliliği hakkında konuşmaya başladı.

Dört yıldır evlilerdi. Birbirlerini severek evlenmişlerdi ve evlilikleri her açıdan çok iyi gidiyordu. Ama son zamanlarda kocasına karşı aşırı bir kıskançlık duymaya başlamıştı. İşi gereği kocası sürekli gelen-giden müşterilerle meşgul olmaktaydı. Müşterilerin pek çoğu erkekti ama bazıları şık giyimli, güzel, çekici bayanlardı. Kafasını sürekli eşi ve onun çevresindeki bayanlarla ilgili sorular ve garip senaryolar kurcalıyordu. Acaba kocası onlarla ilgileniyor muydu? Onlar kocasıyla ilgileniyorlar mıydı? Acaba kocası kendisini hiç aldattı mı? Aldatır mı?

Sorular aklını kurcalıyordu ve rahatsız ediyordu?

Sadece bu sorular değil ama eşine karşı davranışları da değişmeye başladı. Ona karşı bir güvensizlik oluşmuştu. Gün içerisinde sık sık kocasını arıyor ve nerede, kimlerle olduğuyla ilgili detaylı sorular soruyordu. Pek çok zaman kocası bu telefonlardan rahatsız olmuyordu. Ama bazı zamanlar işi açısından uygun olmuyordu. Tam bir müşteriye hizmet ederken telefon geldiğinde kocası ya cevap vermiyor veya konuşmasını çok kısa keserek kapatıyordu.

Bu bayanı daha da rahatsız ediyordu. Bazen üst üste telefon edip eşinin yanındakinin kim olduğunu merak ediyor ve müşterilerle ilgili sorular soruyordu. Ama eşinin cevapları onu tatmin etmiyor akşama eve geldiğinde detaylı sorularla sanki bir suçluyu sorgulayan sorgu polisi gibi davranıyordu.

Eşi sonunda patladı. Artık bu kadar sıkıştırmaya dayanamıyordu. “Yapmadım ama yeter artık! Sen böyle davranınca yapmak geliyor içimden!”.

Bu duygu düşünce ve davranışların ona, eşine ve evliliklerine zarar verdiğini görebiliyordu. Ama yine de kendisini kontrol edemiyordu. Kıskançlığından nasıl kurtulacağını, bunun mümkün olup olmadığını merak ediyordu.

Baylar ve bayanlarla bir araya geldiğimizde, ister evli ister bekar olsunlar sık sık dile getirdikleri ve yardımımızı istedikleri konuların bir tanesi kıskançlık. Kıskançlık sadece evlilikte yaşanan bir duygu değil. Hepimizin de çok iyi bildiği gibi, bir iş yerindeki çalışanlar arasında, bir sınıfta öğrenciler arasında olduğu gibi, kendilerini başkalarıyla rekabet halinde hissedenlerin olduğu her yerde rastlanan, rastlanabilecek bir duygu-düşünce-davranış durumu aslında.

Evlilikte kıskançlık evliliğin ve sevginin başka birinin varlığı tarafından tehdit altında olduğu durumda açığa çıkmaktadır. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi eşlerden birisi üçüncü şahıslar tarafından evliliklerinin, eşlerinin kendilerine olan sevgilerinin veya bağlılıklarının tehlike altında olduğunu düşündüklerinde, hissettiklerinde kıskanmaya başlıyorlar ve bu onların davranışlarını, düşüncelerini körüklüyor.

Önümüzdeki birkaç yazıda bu konuya eğilmeyi istiyoruz. Kıskançlığı anlamaya ve aşırı kıskanan veya kıskanılan çiftlere yardımcı olmayı umuyoruz. Sizler de yorumlarınız, soru ve örneklerinizle konuyu zenginleştirebilirsiniz. Yazılarınız, soru ve örnekleriniz için: evlivemutlu@yahoo.com.tr